Dua Nedir? Fazileti ve Edepleri Nelerdir

Bilindiği üzere her ibadetin kendine özgü uyulması gereken usul ve kaideleri olduğu gibi, duanın da kendine özgü usul ve kaideleri vardır.  Bu video da dua ibadetinin usul ve kaidelerine yer vereceğiz ki, bu ibadeti yaparken daha bilinçli ve idrakli olarak dua edelim ve faydasını görelim. Zira duayı herkesin bilmesine rağmen duanın başlı başına bir ibadet ve zikir olduğunu bilenler azdır. Bundan dolayı da dualar yapmalarına rağmen duaların edepleri ve inceliklerini bilmeden dualar yapılıyor ve doğal olarak da kabul edilmiyor. Bu sebeplerden dolayı duanın icabetini sağlayacak olan kaidelerinden ve edeplerinden bahsedeceğiz.

Dua: Seslenmek,  yardıma çağırmak, Allah’a yalvarmak, O’ndan dilekte bulunmak, bir kimsenin kendisi veya başkası hakkında bir dileğine bir arzusuna kavuşması için Allah’u Teala’ya yalvarmasıdır.

Evet, dua insanda fıtrî bir olgudur. Bu sebepledir ki, bütün dinlerde ve ilk insan ilk peygamber Âdem (a.s) ile başlayan ve ebede doğru devam eden olgudur. Bütün mevcudatın ortak dilidir dua.

Kulun inandığı Rabbine seslenmesi, zikretmesi, darda kaldığı ve çıkış yollarının daraldığı zamanlarda o yüceler yücesi Sultanın, makamına aşağıların en aşağısından yükselen feryadı, ahı, arzu hali ve inandığı varlıktan yardım talebidir. Bu talep ile aczini, beşeriyetini, kulluğunu ve ona muhtaç olduğunu itiraftır.

İşte bu sebeplerden dolayı insanlar inandıkları üstün bir varlığa şu veya bu şekilde dua ederler. Çünkü insanlar hayatları boyunca, üstesinden gelemeyecekleri birçok şeylerle karşılaşmakta keder, sıkıntı, acz ve ümitsizliklere maruz kalmaktadırlar. İşte Rabbin rububiyyetini izhar etmesi için bu çıkılmaz haller tezahür eder ve Rabbin Samed (Yarattığı hiç varlığa muhtaç değil tüm yaratıkların ihtiyacını gideren ve her türlü istekte doğrudan kendisine başvurulandır aksine yaratılanlar ona muhtaçtır) esmasının en bariz tezahürüne bir sebeptir. Hal böyle olunca yüce Rabbimizde Kuran’da bu ibadete insanları çağırmış ve bize yol göstermiştir ki Rahmaniyetini, samed oluşunu kullarına göstersin izhar etsin ve karşılaştıkları sıkıntılar karşısında, ezilen ve çöken ruha nefes aldırtma, bir nevi doping ve manevi yardım olsun diye bize teşvikte bulunmuş ve ayette:

 “Rabbiniz, şöyle buyurdu: Bana dua edin, size cevap vereyim (duanızı kabul edeyim)”   Ey Râsûlüm! Kullarım sana benden sorarlarsa, (onlara bildir ki) şüphesiz ben, (kendilerine) çok yakınımdır. Bana dua edenin duasını kabul ederim. Bakara 186

İlahi fermanıyla ezilen gönüllere çıkış yolu göstermiş ve müjdelemiş. Çünkü insan dua ettikten sonra gönlünde bir ferahlık ve serinlik hisseder. İsteğinin yerine getirileceği konusunda ümidi artar. Yalnız olmadığını ve daima kendisini gözetip ve koruyan yüce varlığı ruhunun derinliklerinde hisseder. Bu yönüyle dua, insana bir şifa ve ruhî bunalımlara karşı koruyucu bir sağlık tedbiridir de. Bu nedenledir ki, dua etmeyen toplumlar ruhen çökmüş toplumlardır.

Duanın diğer ibadetlerden en büyük farkı belli bir zamanı yoktur namazlarda olduğu gibi. Gün içerisinde her durumda ve olaylar karşısında kulun Allah’a (c.c) olan irtibatını koparmayan, daima onu hatırda tutmaya yarayan bu vesileyle kulluk bilincini kazandıran bir ilahi irtibattır. Bu manasıyla da dua bir zikirdir.

Bu kısa bilgilerden sonra gelelim duanın icabetini sağlayacak olan edeplerine:

Duanın İcabet Olunması Umulan Vakit ve Mekânlar

Duanın icabet olunduğu faziletli vakitler ve mekânlar vardır. Bu sebeple dualarda bu faziletli zamanları denk getirip duaları bu vakitlerde yapmak edeptendir. Bunlardan bazıları:

1-Kadir gecesi  – Arefe Günü Yapılan Dualar ve Cuma Günü ve Gecelerinde Yapılan Dualar icabet görecek dualardandır

2-Gece Yarısı ve Seher Vaktinde Dua Etmek-

3- Ezan İle Kamet Arasında yapılan dua reddedilmez. –

4- Cihadda Düşmanla Karşılaşma Anında yapılan dua

5- Farz Namazların Arkasından Yapılan Dua

6-  namazlarda Secdede Dua Etmek bu hususta birçok hadis vardır

7- Mazlumun, Yolcunun ve Babanın Yaptığı Dua

8- Müslümanın müslüman kardeşi için Gıyaben Yaptığı duası

9- Oruçluyken yapılan dua

Dua Ederken Dikkat Edilmesi Gereken Edebler

Dua ibadetini yaptığımızda en çok dikkat edilmesi gereken edeplerin başında şunlar vardır:

1-Duaya mutlaka Allah’a (c.c) Hamd ve Rasüle Salâtla Başlamak

2- Duada Israrlı Olmak ve Aceleciliği Bırakmak devamlı istemeye devam etmek

3- Ailesine, Malına ve Canına beddua Etmekten Sakınmak

4- Dua Ederken Elleri Kaldırmak kulun acizliğini ifade den bir tavırdır

5- Dua Ederken mümkünse Kıbleye Dönmek ibadet bilinciyle dua etmek

6- Duayı sadece Allah’a (c.c) Yapmak ve ondan istemektir

7- Duada Allah’tan Korku ve Ümit İçinde İstemek

8- Duada Tazarru (Yalvara Yakara) İstemek ve Gizlice İstemek- dualarda ihlasla samimiyetle istekte bulunmak

9- Helalinden Yiyip İçmek ve Giyinmek bunlara dikkat etmeyenin duası kabul olmaz

10- Duadan Önce Tevbe ve istiğfar Etmek

11- Duadan Önce Abdest Almak ve abdestli dua etmeye çalışmak

12- Duadan Önce mümkünse duanın kabulü niyetiyle bir miktar Sadaka Vermek

13- Dua eden kişi duasında istediğine illaki ulaşmak için şerri de istememelidir haktan hakkında hayırlı olanı istemesidir.

14-Rabbimizin Güzel isimleri olan Esmaül hüsna ile dualarda bulunmak isteğine uygun olan Esmayı zikretmek ve o ismi tevessül ederek istemek

15- Peygamber (s.a.v) Efendimizi Duada Vesile etmek

Dua ve zikirlerinizde buraya kadar kısaca verdiğimiz bilgileri ve duanın edeplerini gözeterek yapılan dualar unutulmasın ki  kabul olması kuvvetli dualardır. Rabbimiz Müteal tüm müslümanların duasını kabul eylesin

Hkerrar hoca efendi peygamberimizin dilinden namazlarda okunacak dualar s.15