Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
Kategoriler
Tavsiye Siteler
Son Yazılar
Son Yorumlar
1 sene önce root1 root1 tarafından yazıldı, 102 kez okundu ve hakkında hiç yorum yapılmadı.

Elhamdülillahi Rabbil alemin vessalatu vesselamu ala rasulina muhammedin ve ala alihi ve sahbihi ecmain

 Rüyayı Sadıka Nedir?

Doğru ve görüldüğü gibi çıkan rüya. Buna “rüyâ-ı sâliha” da denir. Bunun zıddı, Kur’ân tabiriyle “edğasü ahlam-karışık düş”dür.

İnsan yaratılışı itibariyle, uyurken uyanıkmış gibi bazı olaylar yaşar. Bunlar ya gündüzleyin uyanık olduğu sırada etkisinde kaldığı hususlar olabilir veya bir hikmete dayalı olarak görülen rüyalardır. Bunlar gerek sadık rüya olsun gerek edğas olsun bu iki çeşit rüya hakkında bilgi vermektedir: “Allah Teâlâ, insanların Levh-i Mahfuz’daki durumlarını bilen bir grup meleği rüya işiyle görevlendirmiştir. Görevli melek Levh-i Mahfuz’dan aldığı durumları bir takım olaylar ve şekiller haline sokarak ilgili insanın rüyasında kalbine yerleştirir; ki o kimse için bir müjde veya uyarı ya da kınama değerinde olsun. Böylece hikmetli, yararlı veya sakındırıcı bir faaliyet gösterilmiş olur. İlgili melek bu gayret içinde iken, şeytan da insana karşı duyduğu kin ve husumetten dolayı onu uyanık iken rahat bırakmak istemediği gibi, uyku âleminde de rahat bırakmak istemez. Ona bir takım hile ve tuzaklar kurmaktan geri durmaz. Şeytan, insanın rüyasını ifsad etmek üzere ya onu gördüğü rüya hususunda yanıltmak ister veya rüyasından gâfil olmasını sağlamaya çalışır.

Rüyalar genel olarak iki kısma ayrılır:

1- Peygamberlerin ve onlara uyan salih mü’minlerin gördükleri rüyalar bu tür rüyalardır. Yusuf (a.s)’ın gördüğü rüya gibi (Yusuf 12/4). Mümin olmayanlar da bu tür rüyaları görebilirler. Yusuf sûresi 43. Ayetinde bildirilen, Firavunun yedi zayıf ineğin yedi semiz ineği, yedi cılız başağın da yedi olgun başağı yuttuğunu gördüğü rüyasıyla, Hz. Yusuf’un hapishanede iken iki mahpusun gördüğü rüyalar da bu tür rüyalardır.[1]

2- Kur’ân-ı Kerim’de, “edğasü ahlam (karmakarışık düşler)”[2]  diye bildirilen rüyalardır ki; şeytanın uyuyan kimseyle oynamasından, kişinin arzu ettiği veya etmediği bir şeyi çok konuşmasından veya arzulamasından kaynaklanan rüyalardır. Bu rüyalara itibar edilmez.

Rasûlüllah (s.a.s) Efendimizin rüyaları sadık rüyalardan idi. Aynı zamanda, ona rüyasında vahiy de gelirdi. İlk vahiyler ona “Sâdık Rüyalar” şeklinde gelmiştir. Buhârî’de Hz. Aişe (r.anha)’dan rivayet edilen bir hadis-i şerifte şöyle denmektedir:

“Rasûlüllah (s.a.s)’e vahyin ilk gelişi uykuda rüya-ı Sâliha (Sadıka) görmekle olmuştur. Rasûlüllah’ın gördüğü bütün rüyalar sabah aydınlığı gibi apaçık rüyalardı”[3]  Rasûlüllah (s.a.s)’ın rüyasında her gördüğü aynen olurdu. Bu durum altı ay devam etmişti. Buhârî, İbn Hanbel, Taberanî ve Bezzaz’ın rivâyet ettikleri bir hadis-i şerifte Rasûlüllah (s.a.s):

“Salih (sâdık) rüya (mü’minin rüyası) peygamberliğin kırk altı cüzünden bir parçadır” buyurmuştur (Maamafih, “elli cüzden”, “yetmiş cüzden”, “kırk cüzden” diye gelen rivayetler de vardır.[4]  Peygamberlik süresinin yirmi üç yıl devam etmiş bulunmasına göre, vahyin rüya-ı sâdıka olarak gönderildiği altı ay, peygamberlik süresinin kırk altı cüz’ünden bir parça olur.

Rasûlüllah (s.a.s)’e rüyâyı sâdıka olarak vahiy gelmesi ilk altı aydan sonra da kesilmemiştir. Bunun için Ashab-ı Kirâm, Rasûlüllah (s.a.s)’i uykusundan uyandırmaktan çekinirlerdi. Nitekim Buhârî’nin İmrân b. Husayn (r.a)’den rivâyet ettiği bir hadis-i şerifte Rasûlü Ekrem, ashabı ile bir gazadan dönerken bir vadide uyuyakalmışlar ve sabah namazını geçirmişlerdi. Kuşluk vakti Ashab uyanmış, Rasûlüllah (s.a.s) uyanmamıştı. İmran b. Husayn der ki: “Rasûlüllah uyuduğu vakit kendiliğinden uyanmadıkça uyandırmazdık. Zira biz uykusu esnasında kendisine (vahiy mi nazil olur, başka bir hal mi arız olur) ne olacağını bilmezdik”[5]

Hadis, tefsir ve siyer kitaplarında Rasûlüllah (s.a.s)’in sâdık rüyalarından bir çokları nakledilmektedir. Bunlar maddî hayatta aynen meydana gelmiştir.

Müslim’in Enes b. Malik’den rivayetine göre Rasûlüllah (s.a.s) şöyle anlatmıştır:

“Bir gece ben uyuyan kimsenin gördüğü şekilde (yani rüyâda) kendimizi Ukbe b. Nâfi’in evinde imişiz gördüm. “Bize İbn Tâb hurmasından hurma getirdiler: Ben bunu, yükselmenin dünyada bizim için, ahirette akıbetin de bizim için olduğuna ve dinimizin tamamlandığına yordum”[6]

Yine Müslim’in Ebû Musâ el-Eş’arî’den rivayetine göre de Rasûlüllah (s.a.s) şöyle anlatmıştır:

“Rüyada kendimi Mekke’den hurmalı bir yere hicret ediyorum gördüm. Bu yerin Yemame veya el-Hecer olacağını zannettim. Ama baktım Yesrib şehri imiş. Bu rüyamda kılıç salladığımı da gördüm. Kılıcın başı koptu. Bir de baktım bu, Uhud savaşı gününde mü’minlerin başına gelen musibettir. Sonra onu tekrar salladım ve en güzel şekline döndü. Bir de baktım bu, Allah’ın getirdiği fetih ve mü’minlerin bir yere toplanmasıdır. Bu rüyada bir takım inekler gördüm, Allah’ın yaptıklarının mutlak hayır olduğuna inandım. Baktım ki bunlar, Uhud gününde mü’minlerden bir cemaattir. Ve hayır ise Allah’ın sonradan getirdiği hayırdır ve Allah’ın bize sonradan Bedir gününde getirdiği sıdkın sevabıdır[7]

Rasûlüllah (s.a.s)’in vefatıyla vahiy, dolayısıyla vahiy olan sâdık rüyalar da kesilmiştir. Ama her mü’mine nasip olabilmesi mümkün olan sâdık rüyalar baki kalmıştır. Bu sâdık rüyalar ilham kabilindendir ve her mü’min bu çeşit rüyaları görebilir. Bunun için Rasûlüllah (s.a.s)

-Nübüvvetten ümmete yalnız mübeşşirat kalmıştır, buyurdu.

-Mübeşşirât nedir, ya Rasûlüllah? diye sorulduğunda;

-Sâlih rüyalardır, buyurdu.[8]

“Kıyamet yaklaşınca (ahir zamanda) mü’minin rüyası yalan çıkmaz[9]

Sadık rüyalar yukarıdaki hadiste bildirildiği gibi sevindirici (mübeşşirat) olduğu gibi, ikaz edici de olabilir.

Abdullah b. Ömer (r.a)’den şöyle rivayet edilmiştir: “Rasûlüllah (s.a.s) sağlığında, Ashabdan birisi bir düş gördüğü zaman Resulullaha onu hikaye ederdi. Ben de bir düş görmek ve onu Rasûlüllaha arzetmek isterdim. O sırada ben çok gençtim. Ve Rasûlüllah (s.a.s) zamanının âdeti üzere mescidde uyurdum. Bir kere ben de rüyamda gördüm ki; iki melek beni yakalayıp benimle Cehenneme gittiler. Cehennem kuyu duvarı gibi (taşla) örülmüştü. Onun iki boynuz (gibi iki tarafı) vardı. Burada (Kureyş’ten) kendilerini iyice tanıdığım kimseler vardı. Bunun üzerine ben “Cehennemden Allah’a sığınırım” demeğe başladım. Bu sırada başka bir melek katıldı ve bana “korkma!” dedi. Ben bu rüyamı kardeşim Hafsa’ya anlattım. Hafsa da Rasûlüllah (s.a.s)’e arzetti. Rasûlüllah (s.a.s):

“Abdullah ne iyi adamdır! Fakat gecenin bir kısmında (kalkıp da) namaz kılmayı âdet edinseydi” buyurmuş. Bundan sonra ben gecenin az bir kısmı müstesna olmak üzere uyumadım”[10]

Mü’minin göreceği sâdık rüyaların başında, Rasûlüllah (s.a.s)’i rüyasında görmesi gelir. Çünkü, onun rüyada görülmesi kesinlikle sâdıktır. Buhârî, Müslim, Tirmizi, İbn Mâce, İbn Hanbel ve Taberanî’nin rivâyet ettikleri bir hadiste Rasûlü Ekrem (s.a.s) şöyle buyurmuştur:

“Rüyasında beni gören, gerçekten beni görmüştür. Çünkü, Şeytan hiç bir şekilde bana benzer bir surete giremez[11]

Sâdık rüyayı doğru sözlü kişiler görür ve bu kişilerin rüyası Cenab-ı Hakktan bir müjdedir[12]

Sâdık rüyalar genellikle seher vakitlerinde görülür[13]

Kısaca bu rüyalar genelde üç gurupta ele alınır.

1- Yoruma ve tabire ihtiyaç göstermeyecek kadar açık seçik rüyalar, Hz. İbrahim’in rüyası gibi…

2- Kısmen yoruma, ihtiyaç gösteren rüyalar. Hz. Yusuf’un rüyası gibi…

3- Tamamen tabir ve yoruma ihtiyaç gösteren rüyalar. Mısır hükümdarının gördüğü rüya gibi…

İkincisi: Edğâsü Ahlam adı verilen karmakarışık ve hiç bir anlam taşımayan rüyalardır. Bu tür rüyalar da bir kaç kısma ayrılır

a- Şeytanın uyuyan kişiyle oynaması ve onu üzmesine sebep olan rüyalar. Mesela kişi rüyasında başının koparıldığını ve kendisinin başının peşinden gittiğini görür. Ya da korkunç ve tehlikeli bir duruma düştüğünü ve hiç bir kimsenin kendisini kurtarmaya gelmediğini görür.

b- Meleklerin haram bir şeyi uyuyan için helal kıldığına veya haram bir iş teklif ettiklerine dair olan ve aklen muhal ve imkansız olan buna benzer işlerle ilgili rüyalar.

c- Kişinin uyanık iken üzerinde konuştuğu veya olmasını temenni ettiği bir şeyi uyanık iken itiyad haline getirdiği bir şeyi rüyasında görmesi.

Bu durumda rüyanın üç çeşit olduğu görülmektedir.

a- Allah tarafından bir müjde olabilen bir rüya. Buna rahmanî rüya denir. b- Kişinin uyanık iken önem verip kalben meşgul olduğu bir şeyle ilgili olarak gördüğü rüya. c- Şeytan tarafından korkutulan kişinin gördüğü rüya. Buna şeytanî rüya adı verilir.

Kötü bir rüya gören bir müslümanın yapacağı işler:

Gördüğü rüyanın şerrinden ve şeytanın şerrinden üç kez Allah’a sığınır. Şöyle der: “Allah’ım, bu rüyanın şerrinden ve rahmetinden uzak kalmış olan şeytanın şerrinden sana sığınırım.” Rüyanın hayra dönüşmesi için dua eder. Bu tür rüyayı hiç bir kimseye anlatmaz.

Müslüman gördüğü iyi bir rüyadan ötürü uyanınca Allah’a hamdeder. Bu rüyadan dolayı sevinir, bunu bir müjde kabul eder.

Görülen rüyaları esas alarak hayata nizam ve intizam vermeye kalkışmak yanlıştır. Zira rüyaların doğruluğunu ölçmek ve tesbit etmek mümkün değildir.

Rüya ile yalnız o rüyayı gören amel edebilir. Fakat amel etmesi şart değildir. Zira rüyada kaza geçirdiğini gören bir kimse bir vasıtaya bindikten sonra kaza geçirip ölmüş olsa, intihar etmiş sayılmaz.

Bundan dolayı Fıkıhta, Kelam ilminde ve mahkemede rüya, delil kabul edilmez. Rüya haktır ama doğru rüya gören ve rüyayı doğru şekilde yorumlayan kişiler azdır. Rüyaları doğru bir şekilde olaylar yorumlar. Bazı rüyalar da yorumu ile birlikte görülür. Bazı kimseler gördüğü rüyayı yorumlayamaz ama sadık rüya olduğunu anlarlar.

Rüya tabir etmek Allah vergisidir. Herkes rüya tabir edemez. Akıl ve mantık bu iş için yeterli değildir. Rüya merhametli ve öğüt verebilecek durumda olanlara anlatılmalı, güzelce yorumlayamayacak kişilere söylenmemelidir. Hz. Peygamber (s.a.s) bir hadislerinde de “Rüya gören onu hiç kimseye söylemediği sürece o, bir kuşun ayağına bağlıdır (zuhur etmez); söylerse zuhur eder. Böyle olunca rüyanızı yalnız akıllı, sizi seven veya size öğüt verecek durumda olan kimselere söyleyin”[14] buyurmuştur

İmam Malike “Herkes rüya tabir eder mi?” Diye sorulmuş “Nübüvvetle oynanır mı?” demiştir. Yine İmam Malik Rüyayı iyi tabir edenler yorumlasınlar. Eğer iyi görürse söylesin; iyi görmezse iyi söylesin veya sussun” demiştir.

“İyi görmese de onu iyi olarak mı tabir etsin?” sorusuna, “Hayır” demiş; sonra “Rüya nübüvvetin bir parçasıdır. Nübüvvetle oynanmaz” diye cevap vermiştir[15]

 

Buraya kadar verilen bilgilerden de anlaşılacağı üzere rüyalar hayatımızın bir parçasıdır. Mana aleminden esintilerdir. Bizlere hayatımızda iyi veya kötü mesajlar içeren ilahi yardım çeşididir. Hal böyle olunca da rüyalarda ki bu ince mesajları doğru anlamak gerekir. Rüyalardaki bu ilahi mesajları anlamak için İslam alimlerimizden özellikle bu ilimle meşgul olanlar vardır. Tarihte bir çok Mutasavvıf, Şeyh, Alim bu ilimlerde de söz sahibi olmuşlar etraflarına bu alanda da ışık tutmuşlardır. Bizde  rüya tabiri yerine rüyanın tanımına ve rüyaları yorumlamada kullanılan eski tarikat şeyhlerince bilinen ama günümüzde unutulmuş bir yöntemi yazacağız Rabbim Tevfik ederse bundan sonrada  rüyaların manalarını yazmaya çalışacağız.vesselam

[1] H.Hatipoğlu, Süneni İbni MaceTerc. X,89-90

[2] Yusuf,44

[3] Tecrid-i Sarih Tercemesi, I,10

[4] es-Suyûtî, Kıtful-Ezhâril-Mütenasira fil-Ahbaril-Mütevatira, Beyrut 1985, s. 174

[5] Tecrid-i Sarih Tercemesi, II, 256

[6] Müslim, Rüya, 18

[7] Müslim, Rüya, 20

[8] Tecrid-i Sarih Tercemesi, 4/34

[9] İbn Mâce, Rüya; 9

[10] Tecrîd-i Sarih Tercemesi, IV, 28-30

[11] es-Suyuti, Kıtful-Ezharil-Mütenasira, s. 171

[12] Müslim, Rüya, 6

[13] Tirmizi, Rüya, 3; Dârimî, Rüya, 9

[14] Tirmizi

[15] Kurtubî, Tefsir, IX, 122-127; Elmalılı, Hak Dini Kuran Dili, IV, 2863-2869; Kuşeyri Sarih Tercümesi, XII, 271).

 

 

Etiketler:

Güvenlik Sorusu ** Zaman sınırı bitmiştir. CAPTCHA yeniden yükleyin.